Χωριζόμενα ρήματα στα Γερμανικά – Trennbare Verben

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές ιδιαιτερότητες της γερμανικής γλώσσας είναι τα χωριζόμενα ρήματα (trennbare Verben). Πρόκειται για ρήματα που αποτελούνται από ένα πρόθεμα (π.χ. auf-, ein-, mit- κ.λπ.) και το κυρίως ρήμα. Το ιδιαίτερο με αυτά είναι ότι στον ενεστώτα, το πρόθεμα αποσπάται και πηγαίνει στο τέλος της πρότασης.

Χωριζόμενα ρήματα στον ενεστώτα

Στον ενεστώτα, το ρήμα κλίνεται κανονικά, αλλά το πρόθεμα χωρίζεται και τοποθετείται στο τέλος της πρότασης.

Παράδειγμα:

• aufstehen (σηκώνομαι)
  
  • Ich stehe auf. → Εγώ σηκώνομαι.
    
  • Er steht jeden Tag um 7 Uhr auf. → Αυτός σηκώνεται κάθε μέρα στις 7.
• anrufen (τηλεφωνώ)
• • Ich rufe dich morgen an. → Θα σε πάρω τηλέφωνο αύριο.

Συνήθη προθέματα χωριζόμενων ρημάτων

Μερικά από τα πιο συνηθισμένα προθέματα που σχηματίζουν χωριζόμενα ρήματα είναι:

• ab- (abfahren = αναχωρώ)
  
• an- (anfangen = αρχίζω)
  
• auf- (aufstehen = σηκώνομαι)
  
• aus- (ausgehen = βγαίνω έξω)
  
• ein- (einsteigen = επιβιβάζομαι)
  
• mit- (mitkommen = έρχομαι μαζί)
  
• vor- (vorbereiten = προετοιμάζω)
• zu- (zumachen = κλείνω) 

Ερωτήσεις με χωριζόμενα ρήματα

Στις ερωτήσεις χωρίς ερωτηματική λέξη, το ρήμα μπαίνει στην αρχή, ενώ το πρόθεμα μένει στο τέλος.

• Rufst du mich heute an? → Θα με πάρεις σήμερα τηλέφωνο;
  
• Steht er früh auf? → Σηκώνεται νωρίς;

Σε ερωτήσεις με ερωτηματική λέξη (W – Fragen) ισχύει το ίδιο:

• Wann stehst du auf? → Πότε σηκώνεσαι;
  
• Wen ruft er an? → Ποιον παίρνει τηλέφωνο;

Modalverben και χωριζόμενα ρήματα

Όταν υπάρχει Modalverb (π.χ. können, müssen, wollen), το χωριζόμενο ρήμα μπαίνει στο τέλος της πρότασης ενωμένο (χωρίς να χωρίζεται). Το Modalverb μπαίνει στη δεύτερη θέση της πρότασης και κλίνεται. 

Παράδειγμα:

• Ich muss morgen früh aufstehen. → Πρέπει να σηκωθώ νωρίς αύριο.
• Er will mich heute anrufen. → Θέλει να με πάρει τηλέφωνο σήμερα.

Σχηματισμός του Perfekt με χωριζόμενα ρήματα

Στον Perfekt, χρησιμοποιούμε το βοηθητικό (haben ή sein) + το Partizip II του χωριζόμενου ρήματος. Στον σχηματισμό της μετοχής παρακειμένου το -ge- μπαίνει ανάμεσα στο πρόθεμα και το ρήμα. 

Παράδειγμα:

• einkaufen → hat eingekauft
  • Ich habe im Supermarkt eingekauft. → Ψώνισα στο σούπερ μάρκετ. 

• zumachen → hat zugemacht
  • Ich habe das Fenster zugemacht. → Έκλεισα το παράθυρο. 

• mitkommen → ist mitgekommen

Sie ist mit ins Kino gekommen. → Ήρθε μαζί στον κινηματογράφο.

Συμπέρασμα

Τα χωριζόμενα ρήματα μπορεί στην αρχή να φαίνονται περίπλοκα, αλλά με την πρακτική γίνονται απολύτως κατανοητά. Το σημαντικό είναι να θυμάσαι:

• Στον ενεστώτα: το πρόθεμα στο τέλος.
  
• Στις ερωτήσεις: ισχύει το ίδιο.
  
• Με modalverben: το ρήμα στο τέλος ολόκληρο.
• Στον Perfekt: στην μετοχή το πρόθεμα “αγκαλιάζει” το ge- (π.χ. ich habe eingekauft).